FoodVolk! Duurzaam & Lokaal


De werkgroep ‘FoodVolk’ richt zich op de ontsluiting van duurzaam en lokaal geproduceerde voeding. Wij vinden dat belangrijk. Want wereldwijd wordt niet minder dan een derde (!) van al het voedsel verspild. In Nederland komt dat neer op zo’n 2 miljard kilo per jaar, oftewel 47 kilo per persoon. Ook bij telers en boeren gaat een gigantische hoeveelheid verloren, onder andere omdat Europese wetgeving en supermarkten bizar hoge eisen stellen aan het uiterlijk van voedsel. Zo komen courgettes die nét te klein zijn of dubbele kiwi’s de meeste winkels niet in.

Meer aan de hand in voedselland

Maar voedselverspilling is niet de enige fout in ons voedselsysteem die op dit moment boven komt drijven. Doordat er overal schakels ‘uitvallen’, beseffen we hoe complex en kwetsbaar onze voedselketens eigenlijk zijn. Bovendien zorgt het huidige systeem van monoculturen en bio-industrie voor extreme uitputting van natuurlijke ecosystemen.

Kansen

Dat steeds meer mensen zich op dit moment bewust worden van de problemen binnen ons voedselsysteem, biedt hoop. Steeds meer consumenten krijgen weer waardering voor vers, gezond en lokaal eten en komen zo terecht bij boeren, streekboxen en lokale winkels. Het leidt tot een verkorting van de ketens en de consument leert dat zij niet duurder uit hoeft te zijn, terwijl de vraag naar verse en seizoensgebonden streekproducten groeit.

Tijd voor verandering

Het voedselsysteem van de toekomst is dus gezond, rechtvaardig, lokaal, regeneratief en vrij van verspilling. Maar hoe komen we daar? Mede door de volgende vijf transities, inclusief tips om zelf bij te dragen.

1) Verklein de afstand van grond tot mond

De overstap maken van lange naar korte voedselketens heeft ontzettend veel voordelen. Zo verklein je het aantal voedselkilometers en zorg je ervoor dat mensen meer seizoensgebonden gaan eten. Bovendien zorgt het wegvallen van kostbare tussenschakels ervoor dat boeren een eerlijke boterham kunnen verdienen zónder dat de consument meer hoeft te betalen. Ook komen mensen door lokaal boodschappen te doen weer in verbinding met wat er op hun bord ligt.

Een lokaal voedselsysteem ondersteunen? Dat kan zo:

  • Doe je boodschappen bij de boer zelf of ga naar een boerenmarkt bij jou in de buurt.
  • Bestel een boodschappenpakket met producten die rechtstreeks van de boer komen.
  • Haal je brood, kaas, bier, melk, olijven, wijn, hummus, noten, vleeswaren en andere lekkernijen voortaan bij lokale producenten.
2) Van destructief naar regeneratief

Wist je dat regeneratieve boerderijen biodiversiteit vergroten, vruchtbare bodemgrond creëren en CO2 opvangen in plaats van uitstoten? Bovendien maken boerderijen die samenwerken met de natuur géén gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, hetgeen onder andere vervuiling van het grondwater voorkomt. Genoeg reden dus om de stap van destructief naar regeneratief voor eens en voor altijd te maken.

Meebouwen aan een herstellend voedselsysteem?

  • Vul je koelkast voortaan met voedsel van een biologische, biodynamische of regeneratieve boerderij.
  • Wel naar de supermarkt? Daag jezelf uit om zoveel mogelijk biologische producten in je karretje te gooien. Want als je naar de maatschappelijke kosten van eten kijkt, kom je er al snel achter dat biologisch niet te duur, maar regulier véél te goedkoop is.
3) Maak voedselproductie van ons allemaal

Op dit moment zijn de meeste mensen binnen het voedselsysteem niet meer dan een wandelende portemonnee. Hierdoor zijn we afhankelijk van grote producenten en supermarkten. Bovendien hebben we weinig zicht op hoe ons voedsel geproduceerd wordt, en wat de gevolgen daarvan zijn voor mens, dier en natuur. Door een actieve rol aan te nemen, kunnen we de band met ons eten herstellen en tegelijkertijd een transparant systeem creëren dat rechtvaardig is voor alle betrokkenen.

Klinkt goed? Zo help je mee:

  • Word lid van een voedselcoöperatie of een initiatief zoals Herenboeren en run samen met anderen je eigen boerderij.
  • Doe je boodschappen bij een coöperatieve supermarkt.
  • Je eigen eten leren verbouwen? Start een moestuin of sluit je aan bij een permacultuur project.
4) Van voedselverspilling naar écht circulair

Een circulaire wereld waarin veilig en gezond eten niet langer verloren gaat, reststromen op een creatieve manier worden hergebruikt en kringlopen gesloten worden: dáár moeten we naartoe. En alhoewel we hiervoor overheden, boeren, telers, restaurants en supermarkten nodig hebben, kun jij als consument ook een heleboel doen:

  • Maak een boodschappenlijstje, check je voorraad, staar je niet blind op de THT-datum, bewaar eten op de juiste manier, koester restjes en conserveer: zo voorkom je dat je thuis ooit nog eten weggooit.
  • Steun ondernemers die van producten die normaal verspild worden iets heerlijks of iets nieuws maken.
  • Ga zodra het weer kan eten bij een restaurant dat voedselverspilling letterlijk én figuurlijk op de kaart zet.
5) Je bent wat je eet

Door verstedelijking en onze drukke levens zijn we ver verwijderd geraakt van ons voedsel. We kiezen hierdoor vaker voor snel en makkelijk, in plaats van vers en gezond. Veel welvaartsziektes als hart- en vaatziektes, een hoog cholesterol, diabetes type 2 en zelfs bepaalde kankersoorten zijn terug te leiden naar deze slechte levensstijl. Je bent namelijk letterlijk wat je eet. Worden we eenmaal ziek, dan grijpen we massaal naar de medicijnen. Terwijl veel ziektes en symptomen ook behandeld kunnen worden met goede voeding. Kortom: hoog tijd om de overstap te maken van bewerkt en ongezond voedsel naar vers en gezond, zowel op collectief als individueel niveau.

Dit kun jij vanuit je eigen keuken doen:

  • Kies voor onbewerkt en vers voedsel. Zin in koekjes? Bak erop los. Zo weet je zeker dat je ongemerkt niet allerlei suikers, vetten en andere troep binnenkrijgt. Bovendien bespaar je geld door meer zelf te maken. Geld dat je weer kunt uitgeven aan…
  • …biologische boodschappen! Groenten en fruit halen voedingsstoffen uit de bodem waarop het groeit. Door wisselteelt zijn biologische gronden rijker aan voedingsstoffen, vitaminen en mineralen. Bovendien worden er geen pesticiden gebruikt, hetgeen ook allerlei voordelen voor je gezondheid heeft. Doen dus!
  • Over het algemeen eten we met z’n allen veel te veel dierlijke producten. Door vaker plantaardig te koken, help je niet alleen de planeet en de dieren, maar ook jezelf een stap vooruit.

Wat zijn jouw tips om bij te dragen aan het voedselsysteem van de toekomst? Laat het ons weten via info@goed-volk.net, via facebook of twitter.

Voor een overzicht van leveranciers die op de Utrechtse Heuvelrug geproduceerde producten leveren, kijk hier.

Voor bovenstaande passage maakten wij dankbaar gebruik van tekst door Nadine Maarhuis van MaatschapWij.